‘काम त्यति नै फैलिन्छ, जति त्यसलाई सम्पन्न गर्नका लागि समय उपलब्ध हुन्छ’ भन्ने मूल सन्देशका साथ विश्वप्रसिद्ध लेखक सी. एन. पार्किन्सनद्वारा लिखित ‘सफल व्यवस्थापनका सूत्र’ व्यवस्थापनसम्बन्धी उपयोगी पुस्तक हो।यस पुस्तकमा व्यवस्थापनलाई सरल, व्यावहारिक र प्रभावकारी बनाउन विभिन्न महत्त्वपूर्ण सूत्रहरू प्रस्तुत गरिएका छन्। कुनै पनि काम पूरा गर्नका लागि स्पष्ट र कडा समयसीमा (डेडलाइन) तोक्नुपर्छ। त्यसो नगरी कर्मचारीलाई धेरै लामो समय दिइयो भने उनीहरूले सानो कामलाई पनि अनावश्यक रूपमा लम्ब्याएर समय खर्च गर्न सक्छन्।तर कर्मचारीहरूलाई मेसिनजस्तो होइन, मानिसजस्तो व्यवहार गर्नुपर्छ। उनीहरूको भावना, समस्या र आत्मसम्मानको कदर गर्दा संस्थाको उत्पादकत्व बढ्न सक्छ।प्रभावकारी नेतृत्व र सञ्चार पनि सफल व्यवस्थापनका महत्त्वपूर्ण आधार हुन्। सफल नेतृत्वकर्ताले आफ्ना कर्मचारीहरूलाई स्पष्ट रूपमा मार्गदर्शन गर्न, आवश्यक निर्देशन दिन र उनीहरूसँग प्रभावकारी रूपमा सञ्चार गर्न सक्नुपर्छ।सञ्चार सधैँ दुईतर्फी हुनुपर्छ। म्यानेजरले आफ्नो कुरा स्पष्ट रूपमा भन्नु मात्र होइन, तल्लो तहका कर्मचारीहरूका सुझाव, समस्या र गुनासाहरू पनि ध्यान दिएर सुन्नुपर्छ।सबै काम आफैँ गर्न खोज्नु असफल व्यवस्थापनको लक्षण हो। आफ्ना कर्मचारीहरूको क्षमता र दक्षताबारे जानकारी राखी उनीहरूलाई उचित काम र जिम्मेवारी सुम्पिनुपर्छ। कर्मचारीहरूलाई विश्वास गरेर निर्णय लिने केही स्वतन्त्रता दिँदा उनीहरूको आत्मविश्वास बढ्छ। कामको बाँडफाँट र आपसी विश्वासले नै व्यवस्थापनलाई बलियो बनाउँछ।संस्थाको नाफा बढाउन सधैँ आम्दानी मात्र बढाउनुपर्दैन; फजुल खर्च नियन्त्रण गर्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। लागत नियन्त्रण र साधन–स्रोतको सही उपयोगमार्फत समय, पैसा र श्रमको दुरुपयोग तथा अनावश्यक नोक्सानी रोक्न सकिन्छ। स–साना खर्चमा ध्यान दिएर नियन्त्रण गर्न सके पनि संस्थाको ठूलो रकम बचत गर्न सकिन्छ।संस्थाका बैठकहरूको व्यवस्थापन गर्दा सधैँ छोटो, छरितो र एजेन्डामा आधारित हुनुपर्छ। निर्णयबिनाका लामा बैठकहरूले समय र ऊर्जा मात्र नष्ट गर्छन्।हरेक कर्मचारीलाई आफ्नो व्यक्तिगत लक्ष्य र संस्थाको सामूहिक लक्ष्यबारे पूर्ण जानकारी हुनुपर्छ। यसरी लक्ष्यमा आधारित व्यवस्थापन गर्दा कामको मूल्याङ्कन प्रक्रिया पनि पारदर्शी हुनुपर्छ। कर्मचारीले गरेको राम्रो कामको तुरुन्तै प्रशंसा तथा पुरस्कार गर्नुपर्छ भने नराम्रो कामका बारेमा उचित रूपमा सम्झाउनुपर्छ। यसले कर्मचारीहरूलाई सधैँ प्रेरित राख्न मद्दत गर्छ।‘सफल व्यवस्थापनका सूत्र’ ले समयको महत्त्व, कर्मचारीहरूसँगको सुमधुर सम्बन्ध र सरल कार्यप्रणालीलाई सफल व्यवस्थापनका प्रमुख आधारका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।यदि तपाईं यी सूत्रहरूमध्ये कुनै विशेष सूत्रका बारेमा अझ बढी जान्न चाहनुहुन्छ वा कुनै निश्चित व्यवस्थापन समस्याको समाधान खोज्दै हुनुहुन्छ भने पुस्तकका हरेक अध्यायलाई विचार–मन्थन गर्दै अध्ययन गर्नुहोस्।धन्यवाद।
